HPV 18 Là Gì? HPV Type 18 Có Nguy Hiểm Không? Dấu Hiệu, Nguy Cơ Và Cách Phòng Ngừa

HPV type 18 là một trong những chủng virus HPV nguy cơ cao có khả năng gây ung thư cổ tử cung và nhiều bệnh ung thư khác ở cả nam lẫn nữ. Tuy nhiên, đa số người nhiễm HPV 18 không có triệu chứng rõ ràng trong giai đoạn đầu, khiến việc phát hiện bệnh trở nên khó khăn nếu không tầm soát định kỳ. Vậy HPV 18 là gì, lây qua đường nào, có nguy hiểm không và làm thế nào để phát hiện sớm? Bài viết dưới đây của AllrangeKit sẽ giúp bạn hiểu đầy đủ về HPV type 18 cũng như các biện pháp phòng ngừa hiệu quả để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.

1. HPV 18 Là Gì?

HPV 18 (Human Papillomavirus type 18) là một trong 14 chủng HPV nguy cơ cao (High-risk HPV) có khả năng gây ung thư ở người. Trong hơn 200 type HPV đã được xác định, HPV 18 cùng với HPV 16 được đánh giá là hai chủng nguy hiểm nhất vì liên quan đến phần lớn các trường hợp ung thư cổ tử cung trên toàn thế giới.

HPV là virus lây truyền chủ yếu qua quan hệ tình dục, bao gồm quan hệ qua đường âm đạo, hậu môn và đường miệng. Sau khi xâm nhập vào cơ thể, virus có thể tồn tại trong nhiều năm mà không gây bất kỳ triệu chứng nào. Phần lớn trường hợp sẽ được hệ miễn dịch tự đào thải, tuy nhiên nếu HPV type 18 tồn tại dai dẳng, virus có thể gây biến đổi tế bào và làm tăng nguy cơ phát triển thành ung thư.

Điểm khác biệt của HPV 18 so với nhiều chủng HPV khác là virus có xu hướng xâm nhập vào các tế bào biểu mô tuyến (glandular cells) nằm sâu trong ống cổ tử cung. Vì vị trí này khó quan sát hơn nên những tổn thương do HPV 18 gây ra đôi khi khó phát hiện bằng xét nghiệm Pap smear đơn thuần. Đây cũng là lý do nhiều chuyên gia khuyến cáo nên kết hợp xét nghiệm HPV DNA với Pap smear để nâng cao khả năng phát hiện sớm.

Bên cạnh ung thư cổ tử cung, HPV 18 còn được ghi nhận có liên quan đến nhiều bệnh ung thư khác như ung thư âm đạo, ung thư âm hộ, ung thư hậu môn, ung thư dương vật và ung thư hầu họng ở cả nam và nữ.

2. HPV 18 Gây Ra Những Bệnh Gì?

HPV type 18 là một trong 14 chủng HPV nguy cơ cao có khả năng gây ung thư ở cả nữ và nam giới. Sau khi xâm nhập vào cơ thể, virus có thể tồn tại âm thầm trong nhiều năm mà không gây triệu chứng. Nếu tình trạng nhiễm kéo dài và không được phát hiện, HPV 18 có thể làm biến đổi tế bào, dẫn đến các tổn thương tiền ung thư và ung thư tại nhiều cơ quan khác nhau.

2.1. Ung Thư Cổ Tử Cung

Ung thư cổ tử cung là bệnh lý phổ biến nhất liên quan đến HPV 18. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), HPV 16 và HPV 18 là nguyên nhân của khoảng 70% trường hợp ung thư cổ tử cung trên toàn cầu.

Điểm khác biệt của HPV 18 là chủng virus này có xu hướng gây ung thư biểu mô tuyến cổ tử cung (adenocarcinoma) – một thể ung thư phát triển từ các tế bào tuyến nằm sâu trong ống cổ tử cung. Do vị trí tổn thương khó quan sát, loại ung thư này thường khó phát hiện hơn bằng xét nghiệm Pap smear đơn thuần và có nguy cơ được chẩn đoán ở giai đoạn muộn hơn.

Nếu được phát hiện sớm thông qua xét nghiệm HPV DNA kết hợp tầm soát định kỳ, các tổn thương tiền ung thư do HPV 18 gây ra hoàn toàn có thể được theo dõi và điều trị trước khi tiến triển thành ung thư.

2.2. Ung Thư Âm Đạo Và Ung Thư Âm Hộ

Ngoài cổ tử cung, HPV 18 cũng có thể gây tổn thương tại âm đạo và âm hộ. Nhiễm HPV nguy cơ cao kéo dài làm tăng nguy cơ xuất hiện các tổn thương tiền ung thư (VAIN, VIN), từ đó tiến triển thành ung thư nếu không được phát hiện và điều trị.

Mặc dù tỷ lệ mắc thấp hơn ung thư cổ tử cung, các bệnh lý này thường diễn tiến âm thầm trong giai đoạn đầu. Người bệnh có thể chỉ xuất hiện các triệu chứng như ngứa kéo dài, đau rát, chảy máu bất thường hoặc xuất hiện khối u ở vùng sinh dục khi bệnh đã tiến triển.

Các bệnh lý khác liên quan: HPV 18 còn có thể liên quan đến ung thư hậu môn, dương vật, và vòm họng – đặc biệt khi kèm theo yếu tố nguy cơ như quan hệ tình dục không an toàn và suy giảm miễn dịch.

3. Cách Phòng Ngừa HPV 18 Hiệu Quả

Mặc dù HPV type 18 là một trong những chủng HPV nguy cơ cao có liên quan chặt chẽ đến ung thư cổ tử cung và nhiều bệnh ung thư khác, bạn hoàn toàn có thể chủ động giảm nguy cơ nhiễm virus bằng các biện pháp phòng ngừa phù hợp.

3.1 Tiêm vắc xin HPV càng sớm càng tốt

Tiêm vắc xin HPV là biện pháp phòng ngừa chủ động và hiệu quả nhất hiện nay. Các loại vắc xin đang được sử dụng đều có khả năng bảo vệ trước HPV 18:

- Gardasil 9: Phòng ngừa 9 chủng HPV gồm 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58.

- Gardasil: Phòng ngừa 4 chủng HPV gồm 6, 11, 16 và 18.

- Cervarix: Phòng ngừa 2 chủng HPV nguy cơ cao là 16 và 18.

Theo khuyến cáo của WHO và CDC, độ tuổi lý tưởng để tiêm vắc xin là 9–14 tuổi, trước khi có quan hệ tình dục. Tuy nhiên, người trưởng thành đến 45 tuổi vẫn có thể được hưởng lợi từ việc tiêm phòng nếu chưa từng nhiễm tất cả các chủng HPV có trong vắc xin. Việc tiêm vắc xin không điều trị nhiễm HPV hiện có nhưng giúp giảm nguy cơ nhiễm các chủng còn lại và phòng ngừa nhiều loại ung thư liên quan đến HPV.

3.2 Quan Hệ Tình Dục An Toàn

HPV 18 chủ yếu lây truyền qua quan hệ tình dục bằng đường âm đạo, hậu môn và đường miệng. Vì vậy, thực hiện các biện pháp quan hệ tình dục an toàn sẽ giúp giảm nguy cơ lây nhiễm.

Sử dụng bao cao su đúng cách trong mỗi lần quan hệ có thể giảm đáng kể nguy cơ lây truyền HPV, mặc dù không bảo vệ tuyệt đối do virus vẫn có thể tồn tại ở vùng da không được bao phủ. Ngoài ra, việc hạn chế số lượng bạn tình, duy trì mối quan hệ một vợ một chồng và trao đổi cởi mở về tình trạng sức khỏe tình dục với bạn tình cũng góp phần giảm nguy cơ mắc HPV và các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác.

3.3 Tầm Soát HPV Và Ung Thư Cổ Tử Cung Định Kỳ

Do HPV 18 thường không gây triệu chứng trong giai đoạn đầu, tầm soát định kỳ là cách hiệu quả nhất để phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư trước khi tiến triển thành ung thư.

Phụ nữ từ 30 tuổi trở lên nên thực hiện xét nghiệm HPV DNA theo khuyến cáo của bác sĩ. Kết hợp xét nghiệm HPV DNA và Pap smear (co-testing) sẽ giúp tăng khả năng phát hiện các tổn thương bất thường ở cổ tử cung.

Đối với những người bận rộn hoặc muốn đảm bảo sự riêng tư, các bộ kit xét nghiệm HPV tại nhà cũng là một lựa chọn thuận tiện. AllrangeKit hiện cung cấp bộ xét nghiệm HPV 28 chủng giúp phát hiện đồng thời các type HPV nguy cơ cao và nguy cơ thấp bằng công nghệ Real-time PCR. Người dùng có thể tự lấy mẫu tại nhà, gửi về phòng xét nghiệm và nhận kết quả bảo mật, từ đó chủ động theo dõi sức khỏe và có kế hoạch thăm khám khi cần thiết.

3.4 Duy Trì Hệ Miễn Dịch Khỏe Mạnh

Ở phần lớn người nhiễm HPV, hệ miễn dịch có thể tự loại bỏ virus trong vòng 1–2 năm. Vì vậy, duy trì sức khỏe tổng thể cũng là yếu tố quan trọng giúp cơ thể kiểm soát virus hiệu quả hơn.

Một số thói quen nên duy trì gồm:

- Không hút thuốc lá.

- Hạn chế rượu bia và các chất kích thích.

- Ăn uống cân bằng, bổ sung đầy đủ vitamin và khoáng chất.

- Tập thể dục thường xuyên.

- Ngủ đủ giấc và giảm căng thẳng kéo dài.

Lối sống lành mạnh không thể thay thế việc tiêm vắc xin hoặc tầm soát định kỳ, nhưng sẽ góp phần giảm nguy cơ nhiễm HPV kéo dài và hỗ trợ cơ thể chống lại virus hiệu quả hơn.

Câu Hỏi Thường Gặp Về HPV 18

HPV 16 Và HPV 18 Khác Nhau Như Thế Nào?

HPV 16 và HPV 18 đều thuộc nhóm 14 chủng HPV nguy cơ cao và là nguyên nhân gây ra phần lớn các trường hợp ung thư cổ tử cung trên thế giới. Tuy nhiên, hai chủng virus này có một số điểm khác biệt.

HPV 16 là chủng phổ biến nhất, liên quan đến khoảng 50–60% ca ung thư cổ tử cung và thường gây ung thư biểu mô tế bào vảy. Trong khi đó, HPV 18 chiếm khoảng 10–15% trường hợp và có xu hướng gây ung thư biểu mô tuyến, một dạng ung thư phát triển sâu trong ống cổ tử cung nên có thể khó phát hiện hơn nếu chỉ thực hiện Pap smear đơn thuần.

Chính vì vậy, các chuyên gia khuyến cáo nên kết hợp xét nghiệm HPV DNA với Pap smear để tăng khả năng phát hiện sớm các tổn thương liên quan đến HPV 18.

Đã Tiêm Vắc Xin HPV Có Cần Xét Nghiệm HPV Định Kỳ Không?

Có. Tiêm vắc xin HPV giúp giảm đáng kể nguy cơ nhiễm các chủng HPV nguy cơ cao nhưng không bảo vệ 100% trước tất cả các type HPV. Ngoài ra, vắc xin cũng không có tác dụng điều trị nếu bạn đã nhiễm HPV trước thời điểm tiêm.

Do đó, ngay cả khi đã tiêm vắc xin đầy đủ, phụ nữ vẫn nên thực hiện tầm soát ung thư cổ tử cung định kỳ bằng xét nghiệm HPV DNA và/hoặc Pap smear theo hướng dẫn của bác sĩ để phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư.

Nam Giới Có Thể Nhiễm HPV 18 Không?

Có. HPV 18 không chỉ ảnh hưởng đến phụ nữ mà nam giới cũng có thể nhiễm virus và trở thành nguồn lây cho bạn tình.
Ở nam giới, HPV 18 có liên quan đến nhiều bệnh lý như:

- Ung thư hậu môn.

- Ung thư dương vật.

- Ung thư hầu họng.

- Một số tổn thương tiền ung thư tại vùng sinh dục.

Do phần lớn trường hợp nhiễm HPV không có triệu chứng, nam giới nên chủ động tiêm vắc xin HPV, thực hiện quan hệ tình dục an toàn và kiểm tra sức khỏe định kỳ nếu thuộc nhóm nguy cơ cao.

Nếu Xét Nghiệm Dương Tính Với HPV 18 Thì Phải Làm Gì?

Kết quả HPV 18 dương tính không đồng nghĩa với việc bạn đã mắc ung thư. Điều này chỉ cho thấy bạn đang nhiễm chủng HPV nguy cơ cao và cần được theo dõi phù hợp.

Tùy theo độ tuổi và tình trạng sức khỏe, bác sĩ có thể chỉ định:

- Thực hiện xét nghiệm Pap smear.

- Soi cổ tử cung nếu có dấu hiệu bất thường.

- Sinh thiết khi nghi ngờ tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư.

- Tái khám và xét nghiệm định kỳ theo lịch hẹn.

Trong nhiều trường hợp, hệ miễn dịch có thể tự đào thải HPV trong vòng 1–2 năm. Điều quan trọng là tuân thủ hướng dẫn theo dõi của bác sĩ để phát hiện sớm các thay đổi bất thường nếu có.

HPV 18 Có Lây Qua Đường Miệng Không?

Có. HPV 18 có thể lây truyền thông qua quan hệ tình dục bằng miệng (oral sex) và làm tăng nguy cơ mắc ung thư hầu họng.
Tuy nhiên, HPV 16 vẫn là chủng được ghi nhận phổ biến hơn trong các trường hợp ung thư hầu họng liên quan đến HPV. Dù vậy, HPV 18 vẫn được xem là một chủng nguy cơ cao và có thể gây tổn thương tại vùng miệng, họng hoặc amidan.

Quan hệ tình dục an toàn, tiêm vắc xin HPV và chủ động tầm soát khi có yếu tố nguy cơ là những biện pháp giúp giảm nguy cơ lây nhiễm.

Làm Thế Nào Để Biết Mình Có Nhiễm HPV 18 Hay Không?

Phần lớn người nhiễm HPV 18 không có triệu chứng, vì vậy cách duy nhất để xác định chính xác là thực hiện xét nghiệm HPV DNA (HPV Genotyping).

Hiện nay, ngoài việc lấy mẫu tại cơ sở y tế, bạn cũng có thể lựa chọn bộ kit xét nghiệm HPV 28 chủng của AllrangeKit để tự lấy mẫu tại nhà. Bộ kit sử dụng công nghệ Real-time PCR, giúp phát hiện đồng thời các chủng HPV nguy cơ cao và nguy cơ thấp, bao gồm HPV 18. Sau khi lấy mẫu, mẫu bệnh phẩm sẽ được gửi đến phòng xét nghiệm đạt chuẩn để phân tích, giúp bạn chủ động theo dõi sức khỏe và phát hiện sớm nguy cơ nhiễm HPV.

Nếu muốn chủ động kiểm tra sức khỏe tình dục một cách riêng tư và thuận tiện, bạn có thể tham khảo AllrangeKit HPV 28 Genotyping để phát hiện 28 type HPV hoặc AllrangeKit STI13 để sàng lọc nhiều bệnh lây truyền qua đường tình dục ngay tại nhà. Việc phát hiện sớm giúp bạn có kế hoạch theo dõi và chăm sóc sức khỏe phù hợp hơn.

Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc tư vấn, chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Người đọc nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế khi có các vấn đề liên quan đến sức khỏe.

Tài liệu tham khảo